Ani Örenyeri

Ani, Kars'ın yaklaşık 44 kilometre doğusunda, Ocaklı köyünün bitişiğinde, Türkiye-Ermenistan sınırında yer alıyor. 2016'da UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan kent, en parlak döneminde İpek Yolu'nun kozmopolit bir durağıydı; yerleşim izleri M.Ö. 5000 dolaylarına kadar uzanıyor. Gücünü, Arpaçay ve Alacasu vadilerine hâkim yüksek ve savunması kolay kayalık platodan alıyordu.

78 hektarlık alanda, dörtgen ve yuvarlak burçlarla güçlendirilmiş, yaklaşık 4,5 kilometre uzunluğunda ve 8 metre yüksekliğindeki surlar; kilise, cami, hamam, saray, kervansaray ve köprü gibi 21 yapıyı çeviriyor. Kükreyen aslan kabartması ve Manuçehr'in yazıtıyla bilinen Aslanlı Kapı, girişlerin en çarpıcısı.

En iyi korunmuş yapı, sonradan camiye çevrilen Büyük Katedral. Temeli yaklaşık 990'da atıldı, 1001'de Kraliçe Katranide tarafından tamamlandı; mimarı, Ayasofya'nın onarımında da çalışan Tiridat Usta. Yakınında 1072'de yapılan, tavanı zengin süslemeli Manuçehr Camii, yıldırım düşmesiyle yarısı yıkılan Keçeli Kilise, diğer kiliseler, bir manastır ve bir ateşgede kalıntısı var.