Boğazköy-Hattuşa Örenyeri

Bugün yakınındaki köyün adıyla Boğazköy diye anılan Hattuşa, Hitit İmparatorluğu'nun başkentiydi. Çorum'un yaklaşık 80 kilometre güneybatısında, Budaközü Vadisi'nin üzerindeki sarp ve kayalık yamaçlara kurulmuştur; burası Hitit devletinin çekirdek bölgesidir. Her şey büyük ölçekte tasarlanmış: savunma surları yamaçlardan inip çıkar, kent yalnızca kuzeye açılır.

Alanı dış dünyaya ilk kez 1834'te gezgin Charles Texier tanıttı. Uzun süre kimin şehri olduğu anlaşılamadı; Hititlerin merkezinin Suriye olduğu sanılıyordu, sonra kalıntılarla Hititler arasında bağ kuruldu. 1930'larda Alman arkeologlar sistemli kazılara başladı ve çalışmalar bugün de sürüyor. Arazide küçük bir erken yerleşimden Asur ticaret kolonisi çağına, MÖ 17. yüzyıldan itibaren Hitit başkentine, MÖ 1190 dolaylarındaki çöküşe ve sonraki Frig iskânına uzanan bir hikâye izlenir.

Acele etmeyin. Kapılar, tapınaklar, saray terasları ve yakındaki kaya tapınağı birkaç saatlik yürüyüşe yetecek kadar geniştir; açık manzara da başkentin ne kadar heybetli olduğunu hissettirir.